به نام او

 

روزنامه ی اطلاعات ۲۰/۱۲/۱۳۵۷:

دادستان کل انقلاب:

مزاحمان خانم های بی حجاب ضد انقلابی هستند

. چندین تن از معترضین به بانوان دستگیر شدند.

. امروز گروه هایی از زنان خواسته های خود را مطرح کردند.

دستور دادستان کل انقلاب مبنی بر تعقیب کسانی که مزاحم خانم های بی حجاب می شوند و هم چنین اعلامیه ی دفتر امام خمینی که مزاحمین بانوان به شدت مجازات خواهند شدُ اطمینان خاطر برای آن دسته از بانوان و اشخاصی که این سوء تفاهم برای آن ها پیش آمده بود که استفاده از حجاب برای زنان اجباری می شود اطمینان خاطر به وجود آورد به خصوص که حضرت آیت ا... طالقانی نیز در این مورد در رادیو و تلوزیون توضیحات جامع و روشن کننده ای داد.

متن دستور دادستان کل انقلاب:

متن دستور آقای هادوی دادستان کل انقلاب به این شرح است:

به قرار اطلاع عده ای در ادارات و سازمان ها و معابر مزاحم خانم های بدون حجاب می ...

 

روزنامه ی اطلاعات ۲۱/۱۲/۱۳۵۷:

در آیه ی ۳۰ سوره ی نور خداوند می فرماید:

قل للمؤمنين‏
يغضوا من ابصارهم و يحفظوا فروجهم ذلك ازكی لهم ان الله خبير بما يصنعون‏

یعنی:

به مردان مؤمن بگو ديدگان فرو خوابانند و دامنها حفظ كنند . اين برای‏
شما پاكيزه‏تر است . خدا بدانچه می‏كنيد آگاه است .

نقل از کتاب مساله ی حجاب 

....(تا می رسد به جایی که):

... كلمه ديگری كه در اين آيه به كار رفته است ، كلمه " « يغضوا » "
است كه از ماده " غض " است . غض و غمض دو لغت است كه هر دو در
مورد چشم به كار می‏رود و برخی آن دو را باهم اشتباه می‏كنند . بايد معنای‏
اين دو كلمه را نيز مشخص كنيم : غمض به معنای برهم گذاردن پلكها است .
می‏گويند غمض عين كن . كنايه است از اينكه صرف نظر كن .

چنانكه ملاحظه می‏كنيد اين لغت با كلمه عين همراه می‏شود نه با كلمه بصر
.
ولی در مورد كلمه غض می‏گويند غض بصر و يا غض نظر و يا غض طرف .
غض به معنای كاهش دادن است و غض بصر يعنی كاهش دادن نگاه . در قرآن‏
كريم سوره لقمان آيه 19 از زبان لقمان به فرزندش می‏گويد : " « و اغضض‏
من صوتك »" يعنی صدای خودت را كاهش بده ، ملايم كن ، فرياد نكن . در
آيه 3 از سوره حجرات می‏فرمايد : " « ان الذين يغضون اصواتهم عند رسول‏
الله اولئك الذين امتحن الله قلوبهم للتقوی »" يعنی آنانكه صدای خود
را ( هنگام سخن گفتن ) در حضور رسول خدا ملايم می‏كنند ، يعنی فرياد بر
نمی‏آورند ، آنان كسانی هستند كه خداوند دلهايشان را برای تقوا آزمايش‏
كرده است .
در حديث معروف هند بن ابی هاله كه اوصاف و شمائل رسول اكرم را
توصيف كرده چنين آمده است : " " « و اذا فرخ غض طرفه » " ( 1 )
يعنی وقتی كه خوشحال می‏شد چشمها را به حالت نيم خفته در می‏آورد . بديهی‏
است كه مقصود اين نيست كه چشمها را روی هم می‏گذاشت و يا به طرف مقابل‏
نگاه نمی‏كرد .
مرحوم مجلسی در " بحار " اين جمله را اينطور تفسير می‏كند : " ای‏
كسره و اطرق و لم يفتح عينه . و انما يفعل ذلك ليكون ابعد من الاشر و
المرح " . يعنی پلك چشم را می‏شكست و سر را به پائين می‏انداخت و چشمها
را نمی‏گشود . چنين می‏كرد تا از حالت شادی زدگی دور باشد . معمولا افرادی كه مغلوب احساسات خود هستند
هنگامی كه شادی به آنها رو می‏آورد بی اختيار چشمها را گشاد می‏كنند و
قهقهه سر می‏دهند و به هيجان می‏آيند ، برخلاف افراد سنگين و با وقار .
علی عليه السلام در توصيه معروفش به فرزند خود محمد ابن الحنفية ،
هنگامی كه در جنگ جمل پرچم را به او داد فرمود : " كوهها اگر از جا
كنده شوند تو سر جای خود باش ، دندانها را روی هم فشار بده " تا خشم و
غضبت تحريك شود " سر خود را به خداوند عاريه بده و پاها را در زمين‏
ميخكوب كن " . آنگاه در آخر اضافه فرمود : " « ارم ببصرك اقصی القوم‏
و غض بصرك » " ( 1 ) يعنی تا آخرين نقطه دشمن را نظر بيند از و چشمها
را بخوابان . بديهی است كه مقصود اين نيست كه چشمها را ببند ، يا نگاه‏
نكن ، مقصود اينست كه به يك نقطه معين ، مخصوصا به تجهيزات دشمن خيره‏
نشو .
همچنين در دستور العمل عمومی آن حضرت به اصحابش در جنگها می‏فرمايد :
" « غضوا الابصار فانه اربط للجاش و اسكن للقلوب و اميتوا الاصوات فانه‏
اطرد للفشل » " ( 2 ) نگاهها را به تجهيزات دشمن كم كنيد كه اينطور
دلها محكمتر و آرامتر است . بانگها را كوتاه كنيد كه اينطور بهتر سستی‏
را طرد می‏كند .
از همه اين موارد چنين فهميده می‏شود كه معنی " غض بصر " كاهش دادن‏
نگاه است ، خيره نشدن و تماشا نكردن و بهاصطلاح نظر استقلالی نفكندن است .
صاحب مجمع البيان در ذيل آيه مورد بحث ( آيه سوره نور ) می‏گويد : "
اصل الغض النقصان " يعنی ريشه معنی غض كاهش و كمی است " يقال غض‏
من صوته و من بصره ای نقص " . يعنی وقتی كه اين ماده به صوت و يا بصر
نسبت داده می‏شود يعنی آنرا كاهش داد . در ذيل تفسير آيه سوره حجرات‏
می‏گويد :
" غض بصره اذا ضعفه عن جده النظر " . يعنی معنی " غض بصره "
اينست كه تند نگاه كردن را كم كرد . راغب اصفهانی در كتاب نفيس "
مفردات القرآن " اين كلمه را عينا همين طور معنی می‏كند .
عليهذا در آيه مورد بحث معنای " « يغضوا من ابصارهم »" اينست كه‏
نگاه را كاهش بدهند يعنی خيره نگاه نكنند و به اصطلاح علماء اصول ،
نظرشان آلی باشد نه استقلالی .
توضيح اينكه يك وقت نگاه انسان به يك شخص برای وارنداز كردن و دقت‏
كردن به خود آن شخص است مانند اينكه بخواهد وضع لباس و كيفيت آرايش‏
او را مورد مطالعه قرار دهد ، مثلا ببيند كراواتش را چگونه بسته است و
موی سرش را چگونه آرايش كرده است . ولی يك وقت ديگر نگاه كردن به‏
شخصی كه با او روبرو است برای اينست كه با او حرف می‏زند ، و چون لازمه‏
مكالمه نگاه كردن است به او نگاه می‏كند . اين نوع از نگاه كردن كه به‏
عنوان مقدمه و وسيله مخاطبه است ، نظر آلی است ، ولی نوع اول نظر
استقلالی است . پس معنی جمله اين است : به مؤمنين بگو به زنان خيره‏
نشوند و چشم چرانی نكنند . 
اين نكته بايد اضافه شود كه برخی از مفسران كه " غض بصر " را به‏
معنی ترك نظر گرفته‏اند مدعی هستند كه مقصود ترك نظر به عورت است‏
همچنانكه جمله بعد نيز ناظر به حفظ عورت از نظر است . و باز همانطور كه‏
فقها گفته‏اند ، فرضا مقصود از غض بصر ترك نگاه به طور كلی باشد اعم از
نگاهی كه به منظور تماشا و التذاذ باشد و يا نگاهی كه لازمه مخاطبه است ،
متعلق نگاه ذكر نشده است كه چيست ( 1 ) .
ولی اگر چنانكه ما استنباط كرديم ، مقصود از " غض بصر " اين باشد كه‏
خيره نگاه نكنند ، يعنی ناظر به نگاهی باشد كه لازمه مخاطبه است و مقصود
اينست كه چشم چرانی نكنند ، قطعا متعلق غض بصر چهره است و بس.

 زيرا آنچه ضرورت اقتضا می‏كند همين

قدر است . نگاه به غير چهره ( و شايد

دو دست تا مچ ) حتی با " غض

بصر " نيز جايز نيست . 

کتاب های ((بهای یک نگاه)) اثر ((دکتر احمد صبور اردوبادی)) و ((جهان بینی شهید مطهری)) اثر ((دکتر سروش)) کتاب هایی هستند که به عنوان نخستین منابع انتخاب شد.

به نام او

این وبلاگ برای تحقیق درباره ی موضوع حجاب در جمهوری اسلامی ساخته شده است.

امید است پر ثمر باشد.